Category Archives: Makaleler

Deniz kuvetleri Kupası ve Emniyet Kuralları

AÇIK DENİZ YARIŞLARI – KATEGORI 3

OFFSHORE – CAT 3

Deniz Kuvvetleri kupası, ülkemizdeki en uzun soluklu yarıştır ve , 1971 yılından beri düzenlenmektedir. Deniz Kuvvetleri ve TAYK işbirliği ile düzenlenen bu Açık deniz yarışına katıla bilmek için bir takım ciddi emniyet kuralları vardır.

Deniz Kuvvetleri Kupası 3. kategoride bir açık deniz yarışdır. Bu kategorideki yarışlar açık deniz yarışlarıdır ancak büyük bölümü, nispeten korunaklı veya kıyıya yakın sularda yapılır.

Açık deniz yarışlarına katılmayı düşünen herkes emniyet ile ilgili konuları ciddiyetle ele alınması gerekir. The Word Sailing, Açık deniz yarışlarına katıla bilmek için bir teknenin ve ekibin yerine getirmesi gereken şartları düzenleyen kapsamlı bir talimat yayınlamıştır. Bu talimatları Açıkdeniz Yarışları Özel Düzenlemeleri (Offshore Special Regulations) adı altında The Word Sailing sayfasından okuyabilirsiniz.

Açık Deniz yarışlarına hazırlanırken kontrollerinizi hızlandırmak amacıyla aşağıdaki listeden yararlanabilirsiniz.

  • Kağıt Harita
  • Can Salı, geçerli bakım sertifikası olan
  • Telsiz için Acil durum anteni
  • Su geçirmez el telsizi, acil durum çantasının içinde
  • İlk Yardım çantası ve klavuzu
  • Sis Düdüğü
  • Tel Kesme makası
  • İşaret Fişekleri
  • Can yelekleri ışıklı, düdüklü, isim yazılı olmalı
  • Can yeleklerinin çıkmaması için kayış
  • Can yeleği serpinti koruması Yedek Can yeleği tüpü Her can yeleği sorumlu kişi tarafından son 12 ay içerisinde kontrol edilmiş olmalı
  • Emniyet kemeri, her ekip üyesi için
  • 2m bağlanma kemeri
  • 3 kancalı bağlama kemeri, ekip üyelerinin yüzde %30 için
  • Tahta takoz
  • Yedek navigasyon ışığı
  • Ayrı Marş aküsü
  • 25W ,DSC özeliği olan, anteni direkte ve MMSI numarası kayıtlı telsiz.
  • Yangın battaniyesi
  • 2 adet 2 kg lık yangın söndürücü
  • Güvenlik ekipmanlarının gösterildiği bir şema
  • Can simidi, kendiliğinden yanan ışığı ve deniz demiri olan
  • Yüzen halat, en az 6 mm kalınlığında 15-25 m
  • Askıya alma kayışı, Denize düşen kişiyi için
  • Su geçirmez yüksek güçlü arama feneri yedek pilleri ve ampülleri
  • Su geçirmez fener yedek pilleri ve ampülleri
  • Tüm ekibi taşıyabilecek büyüklükte Can Salı
  • Keskin acil durum bıçağı
  • Yedek Navigasyon ışıkları, bağımsız yanabilen
  • Emniyet hattı
  • Bağlanma noktası
  • Radar Reflektörü
  • Acil durum yekesi
  • Dümen kontrolü için alternatif yöntem
  • Fırtına Floğu
  • 2 adet güçlü kova
  • 9 Litre Acil durum suyu
  • Manyetik Pusula
  • Yedek Manyetik pusula, el pusulası olabilir
  • Aküleri 8 saat şarj edebilecek kadar yakıt
  • GPS
  • Parakete
  • Tüm yüzdürücü ekipmanlarda tekne ismi yazılmış olmalı
  • Tüm yüzdürücü ekipmanlarda yansıtıcı işaretler olmalı

Kırmızı ile yazılı olanlar zorunlu değil ancak tavsiye edilenlerdir.

Listede gördüğünüz eksikler var ise lütfen bizimle iletişime geçiniz.

Denize Adam Düştü – MOB

Denize adam düştü (MOB – Man over Board ) Manevrası belirli aralıklarla düzenli olarak yapılması gereken bir uygulamadır. Bu manevrayı denemek için usturmaça kullanabilirsiniz. Peki denize adam düştüğünde yapılması gereken prosedürler nelerdir ?

  • Ekibi bilgilendirmek için Denize adam düştü diye bağırın.
  • Navigasyon Cihazında MOB butonuna basın.
  • Denize düşen kişiye can simidi veya Dan Buoy atın. Yeri belirlemek için Yüzen duman fişeği atın.
  • Daha önceden ekipten seçilmiş kişi devamlı olarak denize düşen kişi eliyle işaret etmeli.
  • Telsizden yakındaki tekneleri bilgilendirin.
  • Düşen kişiyi işaret etmeye devam edin ve göz kontağını kesinlikle kaybetmeyin.
  • Düşen kişiye atmak üzere yüzen bir ip hazırlayın.
  • Kafadan rüzgarı alacak şekilde düşen kişiye yaklaşın
  • Denize düşen kişi rüzgar altında kalacak şekilde tekneye alın.

Marina ve Limanlarımızın Mil Cetveli

İstanbul Bodrum arası 383 Deniz milidir.

Türkiye denizlerindeki Marinaların ve Limanların birbirine olan uzaklıklarını Deniz mili olarak cetveli aşağıda verilmiştir.

Mesafeler Deniz Mili dir.

Salma ve Dümen tasarımında temel prensipler II

Teknenin karinasını düz ve sonsuz bir yüzey olarak varsayarsak, dümenin etrafındaki akış, dümenin aynadaki yansımasının şekildeki gibi eklenmesiyle oluşan akışla aynı olurdu. Teknenin karinası gerçekte düz ve sonsuz olmadığı için çok daha karmaşık bir akış oluşur.

Kanadın kuşbakışı görünüşünün tanımlaması şekilde gösterilmiştir. Kanadın hücum kenarından kuyruk kenarına olan mesafesi kanat genişliği (C – chord) olarak adlandırılır. Şekilde kanadın taban ve uç genişlikleri gösterilmiştir. Bu ikisini kullanarak ortalama genişliği bulabiliriz. Kanadın verimliliğini belirleen en önemli değişkenlerin başında Kanat Açıklık Oranı (AR – Aspect Ratio) gelir ve kanat derinliğinin ortalama kanat genişliğine bölünmesiyle bulunur. Bu geometrik kanat açıklık oranıdır. Daha önceden belirttiğimiz gibi Kanat düz ve geniş bir düzleme sabitlenirse bu oran iki katına kadar çıkabilir. İkinci önemli değişkenimiz ise sivrilme oranıdır(TR – Taper Ratio). Sivrilme Oranı ise uç genişliği ve taban genişliğinin oranı ile bulunur.

Genel olarak Kanatlar dik değildir ve geriye doğru yatıktırlar. Bu yatıklığı hesaplamak için hücum kenarı veya kuyruk kenarı kullanılabileceği gibi, taban genişliği ve uç genişliklerinin hücum kenarından %25 gerisinden geçen bir çizgiyle bulmak daha uygun olur. Daha öncede belirttiğimiz gibi ideal şartlar altında kanadın her kesitinin etki noktası bu çizgi üzerinden geçer. Gerçek dünyada bu tam olarak böyle olmasada çok iyi bir yaklaşımdır.

Aerodinamiğin en bilinen kuramlarından birisi kaldırma çizgisi kuramıdır(Line Lifting Theory). Bu kuramla bir kanat üzerinde oluşan kaldırma kuvvetini ve sürüklenmeyi hesaplayabiliriz. Fazla matematiksel derinliklerine inmeden açıklamaya çalışalım. Öncelikle, iki ucu açık ve omurgasından simetrik kanatlarda ve bir teknenin karinasına sabitlenmiş salma veya dümenler için bu kuramı kullanabiliriz.

Salma ve Dümen tasarımında temel prensipler I

Hava araçları için geliştirilen aerodinamik prensipler Salma ve dümenler için de kullanabiliriz. Her ne kadar hava araçları, havanın sıkışmasının önemli olduğu hızlarda seyretselerde; aynı prensipleri sıkıştırılamayan su akışı içinde kullanılabilir ve çok önemli bilgiler elde elde edilebiliriz…

Öncelikle bir kanadın (salma veya dümenin) etrafında belirli bir hücum açısına sahip bir akışın nasıl kuvvetler oluşturduğuna bakalım. Sonrada bir kanadın tasarımındaki ana unsurlar olan yukardan bakıldığındaki şekli ve kesitiyle ilgili bilgiler verelim.

Bir kanat eğer doğru çalışıyorsa iki yüzeyindeki akışda kanat yüzeylerine yapışıktır ve herhangi bir ayrılma olmaz. Eğer kanadımızı şekildeki kesitinin sonsuz uzunlukta olduğunu kabul edersek; Hücum kenarında akışın yukarı ve aşağı yüzeylere ayrıldığı bir durgunluk noktası oluşur. Durgunluk noktasında kanadın her hangi bir yüzeyine doğru bir akış yoktur ve akışkan kanadın içinede giremediğinden dolayı bu noktada hız sıfırdır. Bu durumun aynısı kuyruk kenarında da oluşur.

Kanat kesiti etrafındaki akış
Kanat kesiti etrafındaki akış

Genel olarak Yelkenli teknelerde ki kanat kesitleri iki kontrada da  eşit çalışabilmeleri için simetriktir. Hücum açısı sıfır olduğunda kanadın hücum kenarı ve kuyruk kenarında yüksek basınç oluşurken orta kısmında alçak basınç oluşur. Hücum açısının sıfır olmadığı durumlarda ise akış tamamiyle asimetrik hale gelir.  Durgunluk noktası şekilde görüldüğü gibi alt tarafa doğru kayar. Durgunluk noktasından hücum kenarına ve sonra kuyruğa doğru olan akış ile durgunluk noktasından direk kuyruğa akan akış arasında çok büyük bir fark oluşur. Kanadın üst yüzeyini takip eden akış çok kavisli bir yol izlerken kanadın alt yüzeyini takip eden akış ise neredeyse düz bir yol izler.Aynı zamanda  iki yüzey arasına bir hız farkıda oluşur. Üst yüzeyi takip eden akış daha hızlı iken alt yüzeyi takip eden akış daha yavaştır. Bu durumda kanat üzerinde şekildeki simetrik olmayan bir basınç dağılımı oluşur. Kanadın burununda emme kuvveti çok yüksekken kuyruğa doğru gidildikçe bu kuvvet azalır. Kanadın alt yüzeyinde ise basınç kuvveti pozitif olmasına rağmen mutlak değeri öbür tarafınkinden düşüktür. Bütün basınç kuvvetleri toplandığında oluşan bileşke kuvvet şekilde görülmektedir. Kanat tarafından ekilenmemiş akış yönü ile bileşke kuvvetin arasındaki açı kanadın verimliliği ile ilgilidir. Gerçek durumlarda bu açı her zaman 90° den küçüktür. Bir kanat tasarlıyorsanız bu açıyı mümkün olduğu kadar 90° ye yaklaştırabilmeniz gerekir.

Kanat yüzeylerinde oluşan basınç dağılımı
Kanat yüzeylerinde oluşan basınç dağılımı

Emme kuvveti ve basınç kanadın ön tarafında daha büyük olduğundan dolayı etki merkezi ön taraftadır. Teorik olarak simetrik bir kanatta etki merkezi kanat uzunluğunun burundan dörtte biri kadar geridedir diyebiliriz. Şekildeki grafikte basınç ekseni ters çevrilmiş negatif basınç yukarı doğru pozitif basınç ise aşağı dogru gösterilmiştir. Bunun amacı kanadın üst yüzeyleriyle grafiğin örtüşmesini sağlamaktır. Grafiğin üst kısmı kanadın üst yüzeyinde oluşan basıncı grafiğin alt kısmı ise kanadın alt yüzeinde oluşan basınçı göstermektedir.

Basınç katsayısı grafiği
Basınç katsayısı grafiği

Ne yazıkki gerçek kanatlar sonsuz uzunlukta değillerdir ve kanadın uçlarında yeni durumlar oluşur.

Rüzgar altı yüzeyde, rüzgar üstü yüzeyden daha yüksek basınç olduğundan dolayı; kanadın rüzgar altı yüzeyinden, rüzgar üstü yüzeyine doğru kanadın ucundan dönüp gelen bir akım oluşur (). Bu rüzgar altı yüzeyde kanadın ucuna doğru aşağı yönlü gittikçe hızlanan bir akış yaratır. Aynı durum rüzgar üstü yüzeyde de yukarı doğru oluşur. Kanadın iki yüzeyi arasındaki farklı yönlere doğru olan bu akış kanadın kuyruğunda türbülansların oluşmasına neden olur. Bu türbülanslar kanadın uclarına doğru daha belirgin hale gelir. Tekne çok fazla yattığında; su yüzeyine yaklaşan bu türbülansların merkezindeki alçak basınç havayı içine çeker ve görülebilir hale gelirler. Şekilden de görüldüğü gibi kuyruk kısmında oluşan bu türbülanslar tek bir sıra kalana kadar birleşirler. Bu türbülanslar dairesel enerji barındırdıklarından dolayı direnç bileşeninin artmasına neden olurlar.

Direnç bileşenini optimumda tutmak için en iyi yöntem yanal kuvvet dağılımını eliptik olarak dağıtmaktır. Yanal kuvvet dağılımını eliptik olarak dağıtmanın en iyi yolu da bazı dezavantajları olsada kanadı eliptik olarak tasarlamaktır.

Devam edecek…